W sobotę, 29 sierpnia, w Radomyślu nad Sanem podsumowano projekt „Tradycja Sanem pisana”. Było to wyjątkowe wydarzenie dla lokalnej społeczności i całego regionu nadsańskiego. Tego dnia poświęcono odnowioną kapliczkę u podnóża góry „Zjawienie” oraz nową, granitową tablicę upamiętniającą ofiary katastrofy promu z 1941 roku. Inicjatywę zrealizowała Radomyska Grupa Ratunkowa Pamięci Lokalnej pod patronatem Stowarzyszenia PANDOZ – Inicjatywa Rozwoju z Antoniowa, we współpracy z Gminą Radomyśl nad Sanem oraz parafią pw. św. Jana Chrzciciela.

Uroczystość zainaugurowała Msza św. w kościele na „Zjawieniu” koncelebrowana przez ks. proboszcza Witolda Szczura i ks. Artura Burdzy z parafii Ulanów. Eucharystię uświetnili chór z Ulanowa oraz poczet sztandarowy Bractwa Flisackiego pw. św. Barbary z Ulanowa. W trakcie Mszy św. poświęcone zostały wykonane przez lokalnych artystów kopie obrazu Matki Bożej Bolesnej. Jedna z nich, autorstwa radomyślanina Grzegorza Pietruszki, została umieszczona we wnętrzu odrestaurowanej kapliczki.

Po Mszy św. i przejściu procesją do miejsca, gdzie stoi kapliczka miała miejsce dalsza część uroczystości. Powitania gości i przedstawienia informacji na temat zrealizowanego projektu dokonał Piotr Borys z Gminnego Centrum Kultury w Radomyślu.

Inicjatywa „Tradycja Sanem pisana – ratujemy miejsca refleksji, zadumy i tradycji flisackiego regionu” to zadanie podjęte w celu zachowania i pielęgnowania dziedzictwa historycznego oraz kulturowego nadsańskiej ziemi. Jej celem jest ocalenie od zapomnienia miejsc, wydarzeń i historii związanych z Sanem, a także podtrzymywanie tradycji flisackich, które przez pokolenia kształtowały tożsamość lokalnej społeczności.

Szczególne miejsce w tej historii zajmuje kapliczka z wizerunkiem Matki Bożej Bolesnej usytuowana u podnóża góry „Zjawienie”. Podobnie jak pobliski Kościół była miejscem kultu, modlitwy i zadumy mieszkańców oraz ludzi związanych z Sanem. Flisacy wyruszający z Ulanowa w kierunku Gdańska, zatrzymywali się w Radomyślu nad Sanem, aby pomodlić się przy kapliczce i prosić Matkę Bożą o potrzebne łaski - szczęśliwą, bezpieczną podróż oraz pomyślny powrót. W ten sposób miejsce to stało się częścią flisackiego szlaku i świadectwem duchowej więzi ludzi rzeki z Radomyślem i jego mieszkańcami.

Założeniem projektu było odnowienie kapliczki, ale też upamiętnienie ofiar katastrofy promu mającej miejsce 23 kwietnia 1941 roku. Wówczas w wezbranych nurcie Sanu poniosło śmierć 10 osób z Radomyśla.

Przygotowaniem i realizacją inicjatywy zajęła się Radomyska Grupa Ratunkowa Pamięci Lokalnej w składzie: Julian Geneja, Marta Dyl i Piotr Borys. Złożony przez grupę wniosek uzyskał akceptację, czego efektem było pozyskanie z Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030 środków finansowych w kwocie 5 tys. zł. na realizację projektu. Wsparcia finansowego w wysokości 1700 zł. udzieliła także Ewa Kolnevova.

Projekt obejmował wykonanie prac ziemnych zrealizowanych przez firmę Sanax. Zachowując pierwotny charakter kapliczki oczyszczona została cegła oraz odnowione tynki i wewnętrzna polichromia. Wykonana została też utwardzona ścieżka do kapliczki.

Drugim istotnym elementem projektu było utworzenie miejsca upamiętniającego ofiary katastrofy promu wiosną 1941 roku. Dla uczczenia ich pamięci wykonana i postawiona została granitowa płyta z nazwiskami ofiar oraz dębowy krzyż wykonany przez Zbigniewa Borysa z Radomyśla.

Zwracając się do zebranych wójt Jan Pyrkosz powiedział m.in.: – To miejsce jest wyjątkowe nie tylko dla Radomyśla, ale i całego regionu nadsańskiego. To tu rozwinął się kult maryjny i tu przez wieki przybywali pielgrzymi, upraszając o wszelkie łaski dla siebie i najbliższych. Obraz Matki Bożej Bolesnej, którego kopia znajduje się w Kościele na „Zjawieniu”, jest wyjątkowym obrazem, otaczanym ogromną czcią. Kapliczka została zbudowana prawdopodobnie w XIX wieku i podobnie jak Kościół była miejscem, gdzie pątnicy przybywali, modlili się i upraszali o łaski. Kapliczka została odnowiona przez lokalną grupę. Jest niewielka, ale najważniejsze jest, że będzie się w niej znajdowała kopia cudownego obrazu Matki Bożej Bolesnej, namalowana ręką radomyślanina Grzegorza Pietruszki. 
W dniu dzisiejszym poświęcony będzie także kamień pamięci osób, które w katastrofie promu 23 kwietnia 1941 roku utonęły w Sanie. Jako wspólnota samorządowa chcieliśmy upamiętnić tę tragedię. Była to znacząca katastrofa dla Radomyśla wywołująca żal i smutek. Stąd też nasza inicjatywa, aby wspólnie upamiętnić te osoby przy okazji poświęcenia odnowionej kapliczki i umieszczenia w niej kopi obrazu.

Głównym punktem uroczystości było poświęcenie odrestaurowanej kapliczki oraz miejsca pamięci. Modlitwę odmówił i poświęcenia dokonał ks. proboszcz Witold Szczur.

Kolejną częścią wydarzenia było złożenie kwiatów i zapalonych zniczy przez przybyłe delegacje oraz podziękowania dla wszystkich osób, które przyczyniły się do realizacji przedsięwzięcia, a tym samym do przywrócenia pamięci o miejscu, ludziach, historii, które są ważna częścią dziedzictwa Radomyśla i nadsańskiej ziemi.

Podziękowania wraz z okolicznościowymi upominkami przyjęli: wójt gminy Jan Pyrkosz, Zbigniew Borys, Tomasz Budziło, wykonawca Andrzej Kryza, Ewa Kolnevova, Bractwo Flisackie pw. św. Barbary w Ulanowie, Kapela Ludowa i Chór z Ulanowa, dyrektor GCK w Ulanowie Joanna Małek, Dzienny Dom Senior+ w Pniowe, KGW Żabno, twórcy kopii obrazu: Natalia Holovash, Marlena Hołody, Krzysztof Woźniak, Grzegorz Pietruszka.

Podziękowania zostały skierowane także do prezesa Stowarzyszenia „PANDOZ” Inicjatywa Rozwoju Janusza Wrony za objęcie patronatem projektu. Wyrazy wdzięczności przyjął też ks. proboszcz za partnerską współpracę i odprawienie Mszy św.

Ze swej strony Wójt Jan Pyrkosz dołączył się do podziękowań ks. proboszczowi. Podziękował też serdecznie dyrektorowi GCK Robertowi Bąkowi za duże zaangażowanie i wniesioną pracę w realizację zadania. Wyraził też wdzięczność wszystkim za obecność świadczącą o trwaniu naszej narodowej, chrześcijańskiej tożsamości.

Podziękowania w imieniu parafian i wszystkich obecnych, złożyła też p. Dorota Borys. Podziękowała ks. proboszczowi za odprawioną Mszę św., artystom, którzy odnowili wnętrza kościoła na „Zjawieniu”, lokalnym artystom, którzy wykonali kopie obrazu Matki Bożej Bolesnej oraz wszystkim, którzy przyczynili się do przeprowadzenia uroczystości.

Warto jeszcze wspomnieć, że zakończenie projektu zbiegło się z ukończeniem renowacji wnętrza kościoła na Zjawieniu. Przeprowadzone prace konserwatorskie obejmowały: odnowienie ścian i polichromii, ołtarzy oraz Drogi Krzyżowej. Wykonawcami renowacji polichromii była pochodząca z Radomyśla nad Sanem Ewa Podlodowska z mężem Jakubem.

Dalsza część wydarzenia była okazją do wspólnego, miłego spędzenia czasu, rozmów przy ognisku oraz poczęstunku przygotowanego przez KGW Żabno. Uroczystość zakończył występ Chóru i Kapeli Flisackiej z Ulanowa działających przy Gminnym Centrum Kultury w Ulanowie.

W trakcie uroczystości można było obejrzeć wystawę „Drewno na wodzie” autorstwa Andrzeja Łady, nawiązującą do historii, rzeki i dziedzictwa związanego z życiem nad Sanem.

P.C.

Fot. D.W.